Network Marketing Nedir? Nasıl Çalışır?

 

Network marketing nedir ve network marketing nasıl çalışır? En basit anlatımıyla network marketing; ürün veya hizmetlerin bağımsız girişimciler aracılığıyla tanıtıldığı, müşterilere ulaştırıldığı ve isteyen kişilerin kendi satış ekiplerini geliştirebildiği bir doğrudan satış modelidir. Bu rehberde network marketingin temel mantığını, ürün tavsiyesinin nasıl kazanca dönüşebildiğini, müşteri ve ekip sisteminin nasıl işlediğini yeni başlayanların anlayabileceği şekilde adım adım ele alacağız.

Aslında network marketingin temelinde günlük hayatımızda zaten sürekli yaptığımız çok tanıdık bir davranış vardır: Beğendiğimiz bir şeyi başka birine tavsiye etmek.

Network Marketing Mantığını Günlük Hayattan Bir Örnekle Anlayalım

Ayşe bir mağazadan indirimde güzel bir elbise aldı. Elbisenin modelini, kalitesini ve fiyatını beğendi. Birkaç gün sonra arkadaşı Fatma elbiseyi görünce nereden aldığını sordu.

Ayşe de:

“Ben çok memnun kaldım. Fiyatı da oldukça uygun, istersen sen de bak.”

dedi.

Fatma mağazaya gitti ve aynı elbiseden satın aldı.

Ayşe’nin tavsiyesi mağazaya yeni bir müşteri ve yeni bir satış kazandırdı. Ancak Ayşe bu tavsiyeden herhangi bir gelir elde etmedi.

Şimdi aynı davranışın bir network marketing firmasında gerçekleştiğini düşünelim.

Ayşe bir network firmasının ürününü aldı, kullandı ve beğendi. Ürünü Fatma’ya tavsiye etti. Fatma da ürünü Ayşe üzerinden satın aldı.

Davranış aslında değişmedi:

Ayşe beğendiği bir ürünü arkadaşına tavsiye etti.

Fakat ikinci örnekte Ayşe bir network marketing sisteminin içerisinde olduğu için, şirketin kazanç planına ve şartlarına bağlı olarak gerçekleşen satıştan kazanç elde edebilir.

Ancak network marketing yalnızca ürün tavsiye etmekten ibaret değildir. İşin içerisinde müşteri oluşturma, iletişim, takip, ekip geliştirme, eğitim ve liderlik gibi başka süreçler de vardır.

Network Marketing Nedir?

Network marketing, Türkçede ağ pazarlaması olarak da kullanılan bir doğrudan satış modelidir.

Bu sistemde şirketin ürün veya hizmetlerinin tüketiciye ulaştırılmasında bağımsız girişimciler aktif rol oynar.

Klasik satış sisteminde bir ürünü genellikle reklamda görür, mağazada inceler veya bir e-ticaret sitesinden satın alırsınız.

Network marketing sisteminde ise ürünle çoğu zaman ürünü kullanan, tanıyan veya bu alanda çalışan başka bir kişi aracılığıyla karşılaşırsınız.

Bağımsız girişimci:

• ürünleri öğrenebilir ve kullanabilir,
• ürünleri potansiyel müşterilere tanıtabilir,
• müşteri oluşturabilir,
• satış gerçekleştirebilir,
• iş modelini merak eden kişilere sistemi anlatabilir,
• kendi satış organizasyonunu geliştirebilir,
• ekibindeki kişilerin eğitimine ve gelişimine destek olabilir.

Bu nedenle network marketingi yalnızca “ürün satmak” veya yalnızca “üye bulmak” şeklinde tanımlamak eksik olur.

Network marketingin daha geniş yapısında genellikle şu unsurlar bulunur:

Ürün → Müşteri → Satış → İletişim → Takip → Ekip → Eğitim → Gelişim

Network Marketing Nasıl Çalışır?

Network marketing nasıl çalışır? Bu sorunun cevabını anlamak için sistemi iki temel bölümde düşünmek işleri oldukça kolaylaştırır:

1. Ürün ve müşteri tarafı

Bir girişimci şirketin ürünlerini tanır ve potansiyel müşterilere anlatır.

Müşteri ürünü satın aldığında girişimci, şirketin kazanç planına göre satıştan perakende kazancı, prim, puan veya başka bir avantaj elde edebilir.

Her şirketin sistemi farklı olduğundan kazancın nasıl hesaplandığı da firmadan firmaya değişir.

2. Ekip geliştirme tarafı

Ürünü kullanan veya iş modelini gören bazı kişiler yalnızca müşteri olarak kalmak yerine kendileri de bu işi yapmak isteyebilir.

Bu kişiler bağımsız girişimci olarak çalışmaya başladığında kendilerine ait müşteriler oluşturabilir ve zaman içerisinde kendi ekiplerini geliştirebilir.

Böylece tek bir kişinin çevresinden başlayan satış ağı zaman içerisinde farklı insanlardan oluşan daha büyük bir organizasyona dönüşebilir.

Network marketingdeki “network”, yani ağ kavramı da buradan gelir.

Network Marketing Sisteminin Basit İşleyişi

Yeni başlayan biri için sistemi fazla teknik kavrama girmeden şöyle özetleyebiliriz:

1. Şirketi ve ürünleri tanırsınız.
2. Ürünleri kullanır veya ürün bilgisi edinirsiniz.
3. Ürüne ihtiyacı olabilecek kişilerle iletişim kurarsınız.
4. Ürünleri tanıtır ve müşteri oluşturursunuz.
5. İş modelini merak eden kişilere sistemi anlatırsınız.
6. Çalışmaya başlayan ekip üyelerine destek olursunuz.
7. Eğitim ve takip sistemi oluşturarak organizasyonun gelişmesine katkı sağlarsınız.

Elbette bu yapı her network marketing şirketinde birebir aynı değildir.

Şirketlerin ürünleri, üyelik türleri, kariyer seviyeleri, kazanç planları ve çalışma şartları birbirinden farklı olabilir.

Network Marketing Yapan Kişiye Ne Denir?

Network marketing yapan kişiler için sektörde farklı isimlerle karşılaşabilirsiniz.

• Networker
• Bağımsız girişimci
• Distribütör
• Doğrudan satış temsilcisi
• İş ortağı

Hangi ifadenin kullanıldığı şirkete göre değişebilir.

Temel fark şudur: Network marketing yapan kişi genellikle şirketin maaşlı çalışanı değildir. Kendi çalışma düzenini oluşturan bağımsız bir girişimci olarak faaliyet gösterir.

Bir Networker Ne Yapar?

Dışarıdan bakıldığında network marketing bazen yalnızca insanlara ürün göstermek veya yeni kişileri sisteme dahil etmek şeklinde algılanabilir.

Gerçekte düzenli çalışan bir networkerin yaptığı işler çok daha geniş olabilir.

Bir networker zaman içerisinde:

• ürün bilgisi edinir,
• müşterilerin ihtiyaçlarını anlamaya çalışır,
• ürün tanıtımı yapar,
• müşteri ilişkilerini yönetir,
• yeni insanlarla iletişim kurar,
• görüştüğü kişileri takip eder,
• sosyal medya üzerinden içerik üretebilir,
• iş modelini anlatabilir,
• yeni ekip üyelerine destek olabilir,
• ekip eğitimleri yapabilir,
• liderlik becerilerini geliştirebilir.

Bu nedenle network marketing; satışın yanında iletişim, pazarlama, takip, eğitim, kişisel gelişim ve liderlik becerilerinin de kullanıldığı bir çalışma modelidir.

Network Marketing’de Kazanç Nasıl Oluşur?

Network marketingi araştırmaya başlayanların en fazla merak ettiği konulardan biri doğal olarak kazançtır.

Burada bilinmesi gereken ilk şey şudur:

Her network marketing şirketinin kazanç planı farklıdır.

Genel olarak şirketlerde aşağıdaki kazanç modellerinden biri veya birkaçı bulunabilir:

• ürün satışından elde edilen perakende kazancı,
• kişisel satış veya sipariş hacmine bağlı primler,
• ekibin oluşturduğu satış hacmine bağlı primler,
• kariyer seviyelerine bağlı bonuslar,
• şirketin kazanç planına göre tanımlanmış diğer teşvikler.

Bu nedenle network marketing konusunda “şu kadar zamanda kesin şu kadar kazanırsınız” gibi iddialara temkinli yaklaşmak gerekir.

Network Marketing Sadece Üye Bulmak mıdır?

Hayır.

Network marketing hakkında en sık karşılaşılan yanlış algılardan biri budur.

Sağlıklı bir doğrudan satış sisteminde ürün veya hizmetlerin gerçek müşterilere ulaşması önemlidir.

Bir girişimcinin yalnızca:

“Ekibime kimi katabilirim?”

diye düşünmesi doğru bir yaklaşım değildir.

En az bunun kadar önemli olan soru şudur:

“Bu ürün hangi müşterinin ihtiyacına cevap veriyor?”

Uzun vadeli bir network marketing çalışmasının temelinde yalnızca ekip büyütmek değil, gerçek müşteriler oluşturmak da bulunur.

Network Marketing’de Ürün Neden Önemlidir?

Yazının başındaki Ayşe örneğini hatırlayın.

Ayşe neden elbiseyi Fatma’ya tavsiye etti?

Çünkü ürünü gerçekten beğendi.

Network marketingde de güvenilir bir ürün tavsiyesinin temelinde mümkün olduğunca gerçek ürün bilgisi ve doğru müşteri ihtiyacı bulunmalıdır.

Bir network marketing şirketini değerlendirirken yalnızca kazanç planına bakmak bu nedenle yeterli değildir.

Şu sorular da önemlidir:

• Ürün gerçek bir ihtiyaca cevap veriyor mu?
• Ürünün gerçek müşterileri var mı?
• Fiyatı alternatif ürünlerle karşılaştırıldığında makul mü?
• Müşteriler ürünü tekrar satın almak istiyor mu?
• Ürünle ilgili söylenen bilgiler doğru ve doğrulanabilir mi?
• Ürün yalnızca sistemdeki girişimciler tarafından mı alınıyor, yoksa dışarıdan gerçek müşteriler de satın alıyor mu?

Ürünü anlamak, kazanç planını anlamak kadar önemlidir.

Network Marketing’de Ekip Kurmak Ne Demektir?

Network marketingi klasik satış modellerinden ayıran özelliklerden biri, girişimcilerin kendi satış organizasyonlarını geliştirebilmesidir.

Bir müşterinin ürünü kullanıp sistemi merak ettiğini düşünelim.

Bu kişi bağımsız girişimci olarak çalışmaya karar verirse artık yalnızca müşteri değildir. Kendisi de ürünleri tanıtabilir, müşteriler oluşturabilir ve zaman içerisinde kendi ekibini geliştirebilir.

Ancak önemli bir nokta var:

Ekip kurmak yalnızca bir kişiyi sisteme kaydetmek değildir.

Yeni başlayan kişinin:

• ürünleri öğrenmesi,
• kazanç sistemini anlaması,
• çalışma planı oluşturması,
• insanlarla doğru iletişim kurmayı öğrenmesi,
• müşteri oluşturması,
• takip yapmayı öğrenmesi,
• zaman içerisinde kendi ekibini geliştirebilmesi

gerekir.

Bu nedenle iyi bir ekip liderinin görevi yalnızca yeni üyeler bulmak değil, ekibindeki insanların bağımsız şekilde çalışmayı öğrenebileceği bir sistem oluşturmak olmalıdır.

Network Marketing ile Piramit Sistem Aynı Şey midir?

Hayır. Network marketing ve piramit sistem aynı kavram değildir.

Ancak bu iki yapının birbirine karıştırılması oldukça yaygındır.

Network marketing veya doğrudan satış sistemlerinde gerçek ürün veya hizmet satışı önemli bir yere sahip olmalıdır.

Sistemin ağırlıklı olarak yeni kişilerin para ödeyerek sisteme katılmasına dayanması ise ciddi bir uyarı işareti olabilir.

Bir şirket değerlendirilirken:

• ürünleri,
• kazanç planı,
• üyelik koşulları,
• başlangıç maliyetleri,
• iade koşulları,
• satış yapısı,
• yasal durumu

ayrıca araştırılmalıdır.

Bu konuyu “Network Marketing Yasal mı? Piramit Sistemden Farkı Nedir?” rehberinde ayrıntılı olarak ele alacağız.

Network Marketing Kolay Bir İş midir?

Network marketing bazı geleneksel iş modellerine kıyasla daha düşük başlangıç maliyetleriyle yapılabilir. Fakat bu, işin kolay olduğu anlamına gelmez.

Yeni başlayanlar özellikle:

• insanlarla ilk iletişimi kurmak,
• ürünü doğru şekilde anlatmak,
• reddedilmeyi kişisel algılamamak,
• düzenli çalışmak,
• takip yapmak,
• sosyal medyayı doğru kullanmak,
• müşteri ilişkilerini sürdürmek,
• ekip geliştirmek

gibi konularda zorlanabilir.

Bu becerilerin büyük bölümü eğitim ve uygulamayla geliştirilebilir.

Ancak uzun vadede yalnızca motivasyonla değil, düzenli ve tekrarlanabilir bir çalışma sistemiyle ilerlemek gerekir.

Network Marketing Kimler İçin Uygun Olabilir?

Network marketing herkes için uygun olmak zorunda değildir.

Bu modele başlamadan önce kişinin kendi beklentilerini ve çalışma biçimini gerçekçi şekilde değerlendirmesi gerekir.

Aşağıdaki özelliklere sahip kişiler bu çalışma modeline daha kolay uyum sağlayabilir:

• insanlarla iletişim kurmaya açık olanlar,
• satış ve pazarlama becerilerini geliştirmek isteyenler,
• kendi çalışma planını oluşturabilenler,
• ürün öğrenmeye zaman ayırabilenler,
• reddedilmeyle başa çıkmayı öğrenebilenler,
• kısa vadeli sonuçlardan çok süreç içerisinde gelişmeye odaklananlar,
• ekip çalışmasına açık olanlar,
• eğitim almaya ve öğrendiklerini uygulamaya istekli olanlar.

Buna karşılık yalnızca hızlı ve kolay para kazanma beklentisiyle başlayan, düzenli çalışma yapmak istemeyen veya hiçbir satış ve iletişim faaliyeti yapmak istemeyen kişiler için network marketing uygun bir model olmayabilir.

Network Marketing’e Başlamadan Önce Ne Yapılmalı?

Network marketingi yeni araştırıyorsanız ilk yapmanız gereken şey hemen bir şirkete kayıt olmak değildir.

Önce modeli anlamak daha doğru bir başlangıçtır.

Şu sırayla ilerleyebilirsiniz:

1. Network marketingin nasıl çalıştığını öğrenin.
2. Farklı şirketleri araştırın.
3. Şirketlerin ürünlerini inceleyin.
4. Kazanç planlarını anlamaya çalışın.
5. Başlangıç ve devam maliyetlerini öğrenin.
6. Yasal durumlarını araştırın.
7. Sponsor veya ekip seçerken verilen eğitimi ve desteği inceleyin.
8. Gerçekçi bir çalışma planı oluşturun.

Başlangıçta sormanız gereken ilk soru:

“Hangi network marketing firmasına üye olmalıyım?”

değil;

“Network marketing nedir ve bu çalışma modelini gerçekten anlıyor muyum?”

olmalıdır.

Network Marketing Hakkında Sık Sorulan Sorular

Network marketing ile MLM aynı şey midir?

MLM, İngilizce Multi-Level Marketing ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede çok katmanlı pazarlama olarak ifade edilir. Günlük kullanımda MLM ve network marketing kavramları çoğu zaman aynı veya birbirine oldukça yakın modelleri ifade etmek için kullanılır.

Network marketing yapmak için satış tecrübesi gerekir mi?

Hayır. Daha önce satış yapmış olmak zorunlu değildir. Ancak ürün bilgisi, iletişim, satış, müşteri ilişkileri ve takip gibi becerilerin zaman içerisinde öğrenilmesi gerekir.

Network marketingde ekip kurmak zorunlu mudur?

Bu durum şirketin sistemine ve kişinin hedeflerine göre değişebilir. Bazı girişimciler daha çok ürün satışı ve müşteri oluşturmaya odaklanırken bazıları satışın yanında ekip geliştirmeyi de tercih eder.

Network marketingden herkes para kazanabilir mi?

Hayır. Network marketingde gelir garanti değildir. Sonuçlar şirketin sistemi, ürünler, müşteri talebi, kişinin çalışması, ayırdığı zaman, kazanç planı ve ekip performansı gibi birçok faktöre bağlıdır.

Network marketing pasif gelir midir?

Network marketingi hiçbir çalışma yapmadan gelir elde edilen bir sistem olarak görmek doğru değildir. Bazı kazanç planlarında gelişen bir satış organizasyonunun oluşturduğu hacim üzerinden gelir elde edilebilir. Ancak böyle bir yapının oluşması için öncelikle aktif çalışma, müşteri oluşturma, ekip geliştirme ve sürdürülebilir bir sistem gerekir.

Sıradaki Eğitim: Network Marketing Nasıl Yapılır?

Artık network marketingin ne olduğunu ve temel sistemin nasıl çalıştığını biliyoruz.

Bir sonraki adımda şu soruya cevap vereceğiz:

Network marketing nasıl yapılır?

Yeni başlayan bir kişinin ilk günden itibaren hangi adımları izlemesi gerektiğini, neyi önce öğrenmesi gerektiğini ve rastgele çalışmak yerine nasıl sistemli bir başlangıç yapabileceğini sonraki rehberimizde inceleyeceğiz.